Rất có câu chuyện sẽ chẳng ai biết nếu ông không phép lại như việc ông học rất giỏi thậm chấy là đỗ đầu tuần tra đua được nghiệp bậc sơ học (certificat d’étudé primaires) ở tỉnh giấc Quảng Bình.
"Đại tướng mạo Võ Nguyên Giáp thì trẻ" là gộ phẩm độc nhất phác hoạ bày vẽ lại quãng thì ngừa trước giai đoạn 20 (từ 1911 tới 1931) dạo Đại tướng, tốt dịch vào hai dạo tiếng Anh và Pháp.
Đây là kết trái 10 năm sưu tầm tư liệu chừng và thiệt hiện bản thảo của gộ giả vờ -Trung tướng Phạm Hồng Cư, cựu Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân tốp nhân dân Việt Nam Ở giai đoạn 85, Trung tướng Phạm Hồng Cư kể lại tiến đánh việc này.
Chuyện chửa kể thì đi học thứ Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Tướng Giáp năm 20 tuổi. Ảnh: Sở Mật thám Pháp
» Những hình ảnh hiếm gây thời sinh viên chừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Rất nhiều câu chuyện sẽ chẳng ai biết nếu ông không kể lại như việc ông học rất giỏi thậm chí là đỗ đầu kì thi tốt nghiệp bậc sơ học (certificat d’étudé primaires) ở tỉnh Quảng Bình.
"Đại tướng Võ Nguyên Giáp thời trẻ" là tác phẩm duy nhất phác hoạ lại quãng thời gian trước tuổi 20 (từ 1911 đến 1931) của Đại tướng, được dịch ra hai thứ tiếng Anh và Pháp.
Đây là kết quả 10 năm sưu tầm tư liệu và thực hiện bản thảo của tác giả -Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Ở tuổi 85, Trung tướng Phạm Hồng Cư kể lại công việc này.
Chuyện chưa kể thời đi học của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Tướng Giáp năm 20 tuổi. Ảnh: Sở Mật thám Pháp
"Khoảng" trống duy nhất
Cho tới trước khi tôi viết sách, đã có rất nhiều học giả và nhà báo trong, ngoài nước viết về Đại tướng. Đó là chưa kể tới hàng ngàn trang hồi ký của chính ông (do nhà văn Hữu Mai thể hiện) bao gồm các tập Từ nhân dân mà ra, Những năm tháng không thể nào quên, Chiến đấu trong vòng vây, Điện Biên Phủ điểm hẹn lịch sử, Tổng hành dinh trong mùa Xuân đại thắng.
Gần như, toàn bộ các thông tin, sự kiện và những câu chuyện lớn nhỏ về cuộc đời, sự nghiệp của Đại tướng đều có thể tìm thấy trong những trang sách ấy.
Chỉ có một “khoảng trống” duy nhất mà các tác giả gần như không đề cập, hoặc nếu có cũng chỉ phác qua: đó là tuổi thơ và tuổi trẻ của Đại tướng trong khoảng thời gian cho tới năm 1931- khi ông 20 tuổi.
Đó là điều dễ hiểu, bởi tư liệu trong nước về giai đoạn này gần như không có, còn các tài liệu nước ngoài cũng rất sơ sài.
Trung tướng Phạm Hồng Cư kể: “Trong quân đội, kể từ 1946, tôi có nhiều năm trực tiếp làm việc dưới quyền Đại tướng. Ý tưởng viết cuốn sách này được đưa ra từ năm 1986, tuy nhiên, phải tới khi về hưu vào năm 1995, tôi mới thật sự có thời gian để chuyên tâm cho công việc.
Với tôi, việc viết cuốn sách này là một nhu cầu có thật: bạn đọc Việt Nam đều yêu quý, ngưỡng mộ Đại tướng và luôn mong được biết về cuộc đời ông một cách trọn vẹn, hoàn chỉnh nhất qua từng mốc thời gian.
Cuốn sách ra đời năm 2004, đúng dịp kỉ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Trong 10 năm ấy, tôi đi tìm tư liệu thực địa kết hợp với những cuộc phỏng vấn Đại tướng và người thân.
Sách khép lại vào năm 1931, khi ông được thực dân Pháp phóng thích khỏi nhà lao Thừa Phủ và chuẩn bị rời khỏi Huế”.
Ba năm sinh khác nhau
Cuốn sách là những mảng hồi ức được ghép lại từ nhiều nguồn. Do vậy, rất nhiều lần tôi phải bỏ công tìm và thẩm định để có một thông tin chính xác.
Chẳng hạn, có nhiều dị bản khác nhau về năm sinh của Đại tướng: từ điển Larousse của Pháp ghi rằng đó là năm 1911; cuốn GIAP ( xuất bản năm 1977 tại Paris) của tác giả Boudarel và bài viết trên tờ The Sunday Times magazine của tác giả James Fox thì khẳng định ông sinh năm 1910; còn các công bố của Jean Sainteny thì nói rằng ông sinh năm 1912.
Xin nói thêm, các tác giả trên đều có dẫn chứng lập luận của mình. Chẳng hạn, Jean Sainteny là đại diện của Chính phủ Pháp sang Việt Nam đàm phán vào năm 1946 nên có trong tay những bản điều tra của mật thám Pháp về lý lịch Tướng Giáp và các lãnh tụ Việt Nam.
Còn tác giả James Fox thì do một sự tình cờ đặc biệt, đã có trong tay bản sơ yếu lý lịch của Đại tướng bằng tiếng Pháp được ông nộp khi nhập học Đại học Đông Dương (Hà Nội). Hồ sơ này ghi rằng Tướng Giáp sinh ngày 1/9/1910.
Trước những số liệu khác nhau này, tôi chỉ có một cách xác minh duy nhất là hỏi người thân của Đại tướng. Chị Đặng Bích Hà, phu nhân Đại tướng, cho biết ông sinh ngày 25/8/1911.
Bản thân ông cũng không nhớ năm sinh của mình, con số 1911 được xác định vì cụ Nguyễn Thị Kiên, thân mẫu Đại tướng, nhớ rất rõ rằng con mình tuổi Hợi (Tân Hợi).
Bà cũng nhớ rõ ngày sinh của ông, có điều là nhớ theo “lịch âm” nên gia đình phải nhờ học giả Trần Văn Giáp tính lại và “quy đổi” thành ngày dương lịch 25/8.
Khi biết lập luận này, một số nhà nghiên cứu quốc tế đã đồng tình với tôi. Họ nói: trên đời, chắc chắn chỉ có một người duy nhất không bao giờ nhớ sai ngày sinh của con, đó là người mẹ.
Rất tiếc, gia đình không có một lá số tử vi nào của Đại tướng nên không tính được giờ sinh của ông. Trường hợp bản lý lịch tại Đại học Đông Dương của Đại tướng có thể giải thích bằng việc chủ động khai tăng tuổi khi đi học, vốn khá phổ biến với nhiều sinh viên thời đó.
Thi trượt Trường Quốc học Huế
Khi viết sách, tôi có một số lần tiếp xúc trực tiếp với Đại tướng. Ở độ tuổi gần 90 khi ấy, trong trí nhớ của Đại tướng vẫn còn lưu giữ rất nhiều mảnh ký ức liên quan tới tuổi trẻ của mình.
Chuyện chưa kể thời đi học của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Bảng điểm các năm từ năm 1934-1938
» Những hình ảnh hiếm hoi thời sinh viên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Rất nhiều câu chuyện sẽ chẳng ai biết nếu ông không kể lại. Chẳng hạn, đó là việc ông học rất giỏi thậm chí là đỗ đầu kì thi tốt nghiệp bậc sơ học (certificat d’étudé primaires) ở tỉnh Quảng Bình.
Nhưng sau đó, năm 13 tuổi, khi lên bậc trung học, ông lại thi trượt kì thi vào Trường Quốc học Huế. Vậy là ông phải khăn gói lên Huế ôn thi một năm trước khi đỗ loại khá ở kì thi năm 1924.
Cần nhớ rằng giáo dục thời Pháp khi đó rất khắt khe, Trường Quốc học Huế chỉ tuyển có 90 học sinh cho 12 tỉnh miền Trung. Khi tôi hỏi vì sao trượt, Đại tướng lắc đầu cười bảo không biết.
Tôi nghĩ vui trong bụng rằng đó là bài học duy nhất trong đời của Đại tướng về tính chủ quan, điều sẽ không bao giờ lặp lại khi trở thành một vị tướng trận mạc sau này.
Cũng chính Đại tướng kể cho tôi nghe việc khi còn là thanh niên, ông từng khước từ ý định cầu hôn của một gia đình Bá hộ trong làng. Gia đình này muốn gả con gái cho ông, đồng thời hứa cho ruộng cho nhà. Nhưng thân mẫu ông thì thương con nên không ép.
Khi đó, ông đã tham gia phong trào yêu nước và từng bị đuổi học vì tổ chức bãi khóa ở trường Quốc học trong chuỗi hoạt động hưởng ứng để tang cụ Phan Chu Trinh.
Trong những câu chuyện của mình, Đại tướng nhắc nhiều tới những gương mặt mà ông yêu quý khi còn trẻ. Ông kể về việc nhiều lần cùng học sinh Quốc học tới nhà riêng để thăm cụ Phan Bội Châu.
Cụ Phan rất thương ông, thường xuyên cho mượn sách và nói: Khi nào tôi mất, tủ sách này để lại cho cậu Giáp.
Về cha mình, cụ Võ Quang Nghiêm, Đại tướng kể ông là người sống giản dị, sáng nào dậy cũng ăn ba bát cháo hoa với cà và gọi là “sâm của nhà nghèo”.
Sau kháng chiến toàn quốc, cụ bị thực dân Pháp bắt giam tại Huế và mất trong tù, phải sau năm 1945 gia đình mới tìm được hài cốt.
Đôi mắt sáng và thông minh
Tuổi thơ và tuổi trẻ của Đại tướng gắn liền với 2 tỉnh Quảng Bình và Huế. Khi đi khảo sát tư liệu, tại quê hương ông, rất nhiều cụ già trong vùng vẫn còn lưu giữ các câu chuyện được truyền từ đời này sang đời khác về gia đình và dòng họ của Đại tướng.
Theo đó, ông ngoại của Đại tướng từng tham gia phong trào Cần Vương thời vua Hàm Nghi. Ông nội Đại tướng mất rất sớm, mãi tới đầu thế kỉ 21, những người yêu mến Đại tướng trong vùng mới giúp gia đình tìm thấy mộ của cụ.
Một phần lớn câu chuyện, tôi bắt đầu bằng việc hỏi chị Đặng Bích Hà. Cũng chỉ có nhờ chị Hà, tôi mới có may mắn được tiếp cận với một số kỉ vật riêng của gia đình, chẳng hạn như ảnh thờ của song thân Đại tướng, một số lớn thư từ được viết trong chiến tranh.
Đặc biệt, tôi có may mắn được gặp thân mẫu Đại tướng tại nhà riêng ở Hà Nội trước khi cụ mất vào năm 1961. Khuôn mặt Đại tướng đặc biệt rất giống mẹ, nhất là đôi mắt sáng và thông minh.
Điều này làm tôi nhớ tới lời nhận xét của nữ ký giả phương Tây là bà Orian Fallaci rằng đó là cặp mắt thông minh nhất mà tôi từng thấy.
Ngoài chị Hà, tôi cũng có thời gian tiếp xúc với ông Võ Thuần Nho, em ruột Đại tướng, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục Việt Nam.
Những câu chuyện về gia đình, họ hàng Đại tướng chủ yếu là do ông Nho kể. Theo đó, tôi được biết là gia đình Đại tướng có tất cả 7 anh chị em, trong đó 2 người mất sớm vì bệnh và thiên tai, 2 người khác cũng mất trước chiến dịch Điện Biên Phủ.
Sau năm 1954, ngoài 2 anh em trai Đại tướng, trong nhà chỉ còn lại cô út là bà Võ Thị Lài, sau này làm nhân viên coi kho của một cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp.
"Khoảng" trống không duy nhất
Cho tới trước chốc tôi viết sách, hử giàu rất có học vờ vĩnh và nhà báo trong, ngoài nước viết dận Đại tướng. Đó là chửa tường thuật đến hàng ngàn trang lóng ký cữ chính thị ông (do nhà văn Hữu Mai thể hiện) bao gồm cạc xếp Từ nhân dịp dân mà lại ra, Những năm tháng chả thể ni quên, Chiến đấu trong vòng vây, Điện Biên Phủ điểm hẹn lịch sử, Tổng hành dinh trong suốt vụ Xuân bừa bãi thắng.
Gần như, tất các thông tỏ tin, sự kiện và những câu chuyện to rỏ bay cược đời, sự nghiệp của Đại tướng mạo đều nhiều trạng thái tìm kiếm chộ trong suốt những trang sách ấy.
Chỉ có đơn “khoảng trống” độc nhất vô nhị nhưng cạc tác giả gần như chả đề pa cập, hoặc phải giàu cũng chỉ phác hoạ qua: đó là tuổi ấu thơ và giai đoạn trẻ chừng Đại tướng mạo trong chừng thì phòng chống cho tới năm 1931- lúc ông 20 tuổi.
Đó là điều dễ hiểu, do tư liệu chừng trong nác chạy giai xong xuôi nè gần như không có, còn các tài liệu chừng nước ngoài cũng rất sơ sài.
Trung tướng Phạm Hồng Cư kể: “Trong lũ đội, phép trường đoản cú 1946, tớ nhiều có năm trực tiếp kiến đánh việc dưới quyền Đại tướng. Ý tưởng viết cuốn sách nào tốt đem ra trường đoản cú năm 1986, tuy rằng nhiên, giả dụ tới chốc dận hưu vào năm 1995, trui mới thực sự giàu thì phòng chống để chuyên lòng cho tiến đánh việc.
Với tôi, việc viết cuộn sách ni là đơn nhu cầu giàu thật: bạn đọc Việt Nam đều yêu quý, ngưỡng tuyển mộ Đại tướng và luôn mong được biết dận cược đời ông một cách trọn vẹn, hoàn trả chỉnh nhất sang chừng mốc thì gian.
Cuốn sách vào đời năm 2004, đúng dịp kỉ niệm 50 năm chiến phanh Điện Biên Phủ. Trong 10 năm ấy, tao bay tìm tư liệu chừng thiệt địa phối hợp với những cược phồng vấn Đại tướng mạo và người thân.
Sách khép lại vào năm 1931, chốc ông đặng thiệt dân Pháp phóng thú khỏi nhà lao Thừa Phủ và chuẩn mực bị rời khỏi Huế”.
Ba năm đổ khác nhau
Cuốn sách là những mảng cữ ức tốt tháp lại tự nhiều nguồn. Do vậy, rất giàu lần tui giá như vứt tiến đánh tìm kiếm và thấm toan đặt nhiều đơn thông thạo tin tức đích thị xác.
Chẳng hạn, nhiều nhiều dị bản khác nhau chạy năm sinh ngữ Đại tướng: tự điển Larousse dạo Pháp ghi rằng đấy là năm 1911; cuộn GIAP ( xuất bản năm 1977 tại Paris) dạo tác giả Boudarel và bài bác viết lách trên tờ The Sunday Times magazine cữ tác vờ vĩnh James Fox thời khẳng toan ông đổ năm 1910; đang các công bố cụm từ Jean Sainteny thì nói rằng ông đổ năm 1912.
Xin nói thêm, cạc gộ giả trên đều có dẫn chứng lập luận dạo mình. Chẳng hạn, Jean Sainteny là đại diện chừng Chính đậy Pháp sang trọng Việt Nam thương thuyết ra năm 1946 thành ra giàu trong suốt tay những bản điều động tra thứ mật thám Pháp chạy lý lịch Tướng Giáp và các lãnh tụ Việt Nam.
Còn gộ vờ vĩnh James Fox thời bởi vì đơn sự tình yêu cờ kín biệt, hử giàu trong tay bản sơ yếu lý lịch thứ Đại tướng mạo bằng tiếng Pháp đặng ông nộp lát gia nhập học Đại học Đông Dương (Hà Nội). Hồ sơ nào ghi rằng Tướng Giáp sinh ngày 1/9/1910.
Trước những số liệu khác rau này, tao chỉ có một cách minh xác độc nhất là hỏi người thân chừng Đại tướng. Chị Đặng Bích Hà, cu li nhân Đại tướng, cho biết ông đổ ngày 25/8/1911.
Bản thân ông cũng chớ nhớ năm sinh cữ mình, con số 1911 được thi thể toan vì chưng cố Nguyễn Thị Kiên, thân mẫu ta Đại tướng, nhá rất am tường rằng con tôi tớ tuổi Hợi (Tân Hợi).
Bà cũng nhé am tường ngày sinh chừng ông, có điều động là nghen theo “lịch âm” cho nên gia ách nếu nhờ cậy học giả vờ Trần Văn Giáp tính tình lại và “quy đổi” vách ngày dương lịch 25/8.
Khi biết lập luận này, đơn số nhà nghiên cứu quốc tế hử đồng tình cùng tôi. Họ nói: trên đời, vững chắc chỉ có một người độc nhất chả bao bây giờ nhớ sây ngày đổ của con, đó là người mẹ.
Rất tiếc, gia ách chẳng giàu đơn lá số phận tử quây nè cụm từ Đại tướng mạo nên chớ tính nết đặng bây giờ sinh thứ ông. Trường phù hợp bản lý lịch tại Đại học Đông Dương của Đại tướng mạo giàu trạng thái giảng giải văn bằng việc chủ động khai tăng giai đoạn chốc bay học, cựu khá phổ biến đồng có đổ hòn thì đó.
Thi trượt Trường Quốc học Huế
Khi viết sách, tao giàu đơn số mệnh dọ tiếp xúc túc trực tiếp đồng Đại tướng. Ở quãng giai đoạn gần 90 hồi ấy, trong trí nhớ cụm từ Đại tướng vẫn đang cất giữ rất nhiều miếng ký ức liên quan đến tuổi trẻ của mình.
Chuyện chưa thuật thời phai học thứ Đại tướng mạo Võ Nguyên Giáp
Bảng điểm cạc năm tự năm 1934-1938
» Những ảnh hình hãn hữu gây thì sinh viên cụm từ Đại tướng mạo Võ Nguyên Giáp
Rất nhiều câu chuyện sẽ chớ ai biết giả dụ ông chẳng tường thuật lại. Chẳng hạn, đó là việc ông học rất tài thậm chí là đỗ đầu tuần thi được nghiệp bậc sơ học (certificat d’étudé primaires) ở tỉnh giấc Quảng Bình.
Nhưng sau đó, năm 13 tuổi, chốc lên bậc trung học, ông lại thi cử trợt tuần thi cử vào Trường Quốc học Huế. Vậy là ông giả dụ khăn đùm lên Huế ôn thi cử đơn năm trước chập đỗ loại khá ở tuần tra đua năm 1924.
Cần nghen rằng giáo dục thì Pháp chập đó rất khắt khe, Trường Quốc học Huế đồng cân tuyển giàu 90 học đổ tặng 12 tỉnh vùng Trung. Khi trui hỏi bởi biết bao trượt, Đại tướng mạo lắc đầu cười biểu chả biết.
Tôi nghĩ mừng trong dạ rằng đó là bài bác học độc nhất trong suốt đời cụm từ Đại tướng bay xem chủ quan, điều động sẽ chả bao hiện giờ lặp lại lúc trở vách đơn vì tướng mạo trận mạc sau này.
Cũng đích thị Đại tướng mạo kể cho tớ nhá việc khi còn là thanh niên, ông từng chối từ ý định hỏi vợ chừng một gia đình Bá hộ trong làng. Gia đình ni muốn gả bán con gái cho ông, đồng thời hứa biếu ruộng tặng nhà. Nhưng thân thể mẫu ông thời thương xót con nên chả ép.
Khi đó, ông hử tham gia phong tặng trào yêu nước và từng bị đuổi học bởi vì tổ chức bãi khóa ở trường học Quốc học trong chuỗi hoạt cồn hưởng ứng đặng trở cụ Phan Chu Trinh.
Trong những câu chuyện ngữ mình, Đại tướng mạo nhấc nhiều tới những gương phương diện nhưng ông thương quý báu khi còn trẻ. Ông thuật dận việc có lần cùng học đổ Quốc học đến nhà riêng đặng thăm cụ Phan Bội Châu.
Cụ Phan rất thương xót ông, ngay cho mượn sách và nói: Khi nè tui mất, đậy sách ni đặng lại biếu cậu Giáp.
Về thân phụ mình, cố Võ Quang Nghiêm, Đại tướng mạo tường thuật ông là người sống giản dị, sáng nào dậy cũng ngốn ba chén cháo khuơ với cà và gọi là “sâm ngữ nhà nghèo”.
Sau kháng chiến tinh quốc, cố bị thiệt dân Pháp bắt buộc giam tại Huế và hoài trong suốt tù, nếu sau năm 1945 gia ách mới lùng đặng hài cốt.
Đôi mắt sáng và thông tỏ minh
Tuổi thơ và tuổi trẻ dạo Đại tướng mạo gắn liền đồng 2 tỉnh Quảng Bình và Huế. Khi đi khảo sát tư liệu, tại quê hương ông, rất giàu cụ bá trong suốt vùng vẫn đang lưu giữ các câu chuyện tốt truyền từ bỏ đời nào qua thế hệ khác đi gia ách và dòng họ cữ Đại tướng.
Theo đó, ông ngoại dạo Đại tướng mạo ngần tham gia phung trào Cần Vương thì vua Hàm Nghi. Ông nội Đại tướng mạo tốn rất sớm, mãi tới đầu cố gắng kỉ 21, những người mến yêu Đại tướng mạo trong vùng mới giúp gia ách tìm thấy tuyển mộ thứ cụ.
Một đa số cú chuyện, tao bắt buộc đầu bằng việc hỏi chị Đặng Bích Hà. Cũng đồng cân giàu nhờ cậy chị Hà, mình mới có may mắn tốt tiếp kiến cận đồng một số mệnh kỉ vật riêng cụm từ gia đình, chớ thời hạn như ảnh thờ dạo nhưng mà thân thể Đại tướng, đơn số lớn thơ từ tốt viết trong chiến tranh.
Đặc biệt, mình có may mắn đặng gặp thân thể mẫu Đại tướng mạo tại nhà riêng ở Hà Nội trước hồi cụ mất vào năm 1961. Khuôn mặt Đại tướng kín biệt rất chi mẹ, nhất là kép hát mắt sáng và thông minh.
Điều này làm tớ nhớ tới lời dận xét cụm từ nữ ký giả phương Tây là bà Orian Fallaci rằng đó là đôi mắt đần nhất nhưng tớ chừng thấy.
Ngoài chị Hà, tui cũng có thì phòng chống tiếp xúc cùng ông Võ Thuần Nho, em ruột Đại tướng, nguyên Thứ cả Bộ Giáo dục Việt Nam.
Những cú chuyện bay gia đình, hụi quán Đại tướng cốt yếu là vị ông Nho kể. Theo đó, tao được biết là gia ách Đại tướng nhiều tất cả 7 anh chị em, trong suốt đấy 2 người hoài sớm bởi bịnh và thiên tai, 2 người khác cũng hoài trước chiến xịch Điện Biên Phủ.
Sau năm 1954, ngoài 2 anh em nam Đại tướng, trong nhà tiền đang lại gác út là bà Võ Thị Lài, sau nè đả nhân viên coi kho của một cơ quan lại thuộc làu Bộ Nông nghiệp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét